Sách kỹ năng người mới đi làm: 5 cuốn đáng đọc năm đầu

Bước vào công sở lần đầu? Chọn đúng sách kỹ năng cho người mới đi làm giúp bạn tự tin hơn. Đây là 5 cuốn chúng tôi tin nên đọc trong năm đầu tiên.

Sách kỹ năng người mới đi làm: 5 cuốn đáng đọc năm đầu
Sách kỹ năng người mới đi làm: 5 cuốn đáng đọc năm đầu

Mỗi năm, chúng tôi nhận được rất nhiều câu hỏi từ các bạn vừa tốt nghiệp: nên đọc gì để không bỡ ngỡ khi bước vào công sở? Thị trường sách kỹ năng hiện nay đa dạng đến mức nhiều người không biết bắt đầu từ đâu. Vì vậy, sách kỹ năng cho người mới đi làm cần được chọn có chủ đích, thay vì mua theo cảm tính. Bài viết này tổng hợp những điều chúng tôi quan sát được khi trò chuyện với nhiều bạn trẻ vừa bước vào môi trường làm việc, kết hợp với việc đọc và thử nghiệm một số đầu sách trong nhóm biên tập.

Những kỹ năng quan trọng nhất trong năm đầu

Những kỹ năng quan trọng nhất trong năm đầu
Những kỹ năng quan trọng nhất trong năm đầu

Khi lắng nghe các bạn kể về khó khăn của mình, chúng tôi nhận ra một điều khá thú vị. Phần lớn vướng mắc không nằm ở chuyên môn, vì ai cũng đã học đủ kiến thức trên ghế nhà trường. Điều khiến nhiều người mới lúng túng là cách vận hành trong một tổ chức có nhiều người, nhiều luồng việc và nhiều mối quan hệ đan xen.

Giao tiếp là kỹ năng đầu tiên cần rèn. Nghe thì đơn giản, nhưng thực tế lại khác. Một email viết vội có thể khiến cấp trên hiểu sai yêu cầu. Một lần không hỏi lại khi chưa rõ có thể kéo theo cả tuần làm lại. Bạn nên học cách viết thư điện tử gọn gàng, đủ ý, đặt câu hỏi cụ thể và báo tiến độ trước khi người khác phải hỏi.

Quản lý thời gian là kỹ năng thứ hai. Ở trường, thời khóa biểu đã được sắp sẵn. Ngoài đời thì không ai nhắc bạn từng việc. Deadline thường đến cùng lúc với những việc phát sinh bất ngờ. Người làm tốt thường có danh sách việc rõ ràng và biết phân biệt đâu là việc gấp, đâu là việc quan trọng.

Kỹ năng thứ ba là biết học từ phản hồi. Góp ý từ cấp trên đôi khi khiến ta khó chịu, nhất là khi mình đã cố gắng rất nhiều. Nhưng người biết lắng nghe góp ý mà không phòng thủ sẽ tiến bộ nhanh hơn hẳn. Bạn không cần đồng ý với mọi nhận xét. Chỉ cần hiểu điều người kia thật sự muốn nói là đã đi được nửa chặng.

Ngoài ra còn có làm việc nhóm, tư duy giải quyết vấn đề và ngoại ngữ. Bạn không cần giỏi tất cả ngay từ đầu. Hãy chọn một đến hai kỹ năng đang thiếu nhất và tập trung vào đó trước.

Gợi ý 5 cuốn sách đáng đọc

Gợi ý 5 cuốn sách đáng đọc
Gợi ý 5 cuốn sách đáng đọc

Trước khi đi vào từng cuốn, cần lưu ý: tên sách tiếng Việt có thể khác nhau tùy bản dịch và nhà xuất bản, nên bạn hãy tìm đúng ấn bản phù hợp khi mua.

Đắc Nhân Tâm của Dale Carnegie. Đây là cuốn nhập môn về giao tiếp mà nhiều người đã đọc từ lâu. Chúng tôi từng phân tích kỹ cuốn này trong bài review sách Đắc Nhân Tâm. Sách chia thành các chương ngắn, nên bạn có thể đọc chọn lọc, mỗi lần chỉ tập trung vào một nguyên tắc để áp dụng.

7 thói quen của người thành đạt của Stephen Covey. Cuốn này bàn về sự chủ động, cách ưu tiên việc quan trọng và tinh thần hợp tác. Nội dung khá dày và nhiều phần mang tính lý thuyết. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, nên đọc từng thói quen rồi dừng lại vài ngày để thử áp dụng trước khi sang phần tiếp theo.

Atomic Habits của James Clear. Sách nói về cách xây dựng những thói quen nhỏ nhưng bền vững, rất phù hợp với người mới đi làm khi nếp sinh hoạt thường bị đảo lộn. Điểm yếu là một số ví dụ được lặp lại khá nhiều, nên bạn có thể đọc lướt những đoạn đã hiểu.

Deep Work của Cal Newport. Cuốn này bàn về việc làm việc tập trung giữa môi trường đầy xao nhãng. Nếu công việc đòi hỏi suy nghĩ sâu, như viết lách, lập trình hay phân tích dữ liệu, đây là cuốn đáng đọc. Ngược lại, với công việc chủ yếu là phối hợp và trao đổi liên tục, ý tưởng trong sách cần được điều chỉnh cho phù hợp.

Sách kỹ năng giao tiếp công sở của tác giả Việt Nam. Trên thị trường có khá nhiều đầu sách loại này. Bạn nên chọn cuốn có tình huống gắn với bối cảnh Việt Nam, chẳng hạn cách viết đơn xin nghỉ phép, cách phản hồi khi sếp góp ý gay gắt, hay cách từ chối một việc mà không làm mất lòng. Trước khi mua, hãy đọc thử vài trang để xem lời văn có dễ hiểu và dễ áp dụng với bạn không.

Cách đọc để thật sự áp dụng

Cách đọc để thật sự áp dụng
Cách đọc để thật sự áp dụng

Đọc nhiều chưa chắc đã tiến bộ. Điều tạo khác biệt là làm thử một việc cụ thể trong công việc thật. Bạn có thể đọc theo ba bước đơn giản.

Bước đầu tiên là đọc nhanh một lượt để nắm khung tổng thể của cuốn sách, đừng dừng lại quá lâu ở từng chi tiết nhỏ. Bước thứ hai là chọn đúng một ý muốn thử trong tuần này, chỉ một ý thôi. Bước thứ ba là ghi lại kết quả sau bảy ngày. Nếu ý đó thực sự giúp ích, hãy giữ lại. Nếu không, thử ý khác.

Một đồng nghiệp trẻ trong đội ngũ chúng tôi từng làm đúng cách này. Anh chọn thói quen “mỗi sáng viết ra ba việc quan trọng nhất trong ngày” từ một cuốn sách về quản lý thời gian. Sau vài tuần, anh nhận thấy mình bị cuốn vào việc vặt ít hơn hẳn, và điều đó giúp anh tập trung hơn vào việc đang làm.

Bạn cũng nên đọc bằng bút chì hoặc một ứng dụng ghi chú. Đánh dấu những câu tâm đắc và viết kèm một dòng về cách bạn có thể dùng chúng. Nếu không ghi lại, sau một tuần bạn gần như chắc chắn sẽ quên.

Những lưu ý khi chọn sách

Những lưu ý khi chọn sách
Những lưu ý khi chọn sách

Hãy cẩn trọng với những cuốn hứa thay đổi cuộc đời chỉ sau vài chương. Kỹ năng cần thời gian luyện tập và thực hành đều đặn. Sách chỉ là điểm khởi đầu, không phải lời giải cho mọi vấn đề.

Đồng thời, hãy cân nhắc bối cảnh của tác giả. Nhiều sách được viết cho thị trường lao động khác, nên một số lời khuyên khó áp dụng y nguyên ở Việt Nam. Bạn có thể đọc lướt phần đó và giữ lại phần cốt lõi, ví dụ tinh thần chủ động hay cách lắng nghe.

Nếu công việc của bạn cần tiếng Anh, hãy kết hợp đọc sách kỹ năng với học ngoại ngữ. Bạn có thể tham khảo gợi ý trong bài sách tiếng Anh cho người mất gốc tự học tại nhà. Nếu muốn đọc thêm các đầu sách cùng chủ đề, bạn có thể xem chuyên mục kỹ năng và học ngoại ngữ. Ngoài ra, để hiểu rõ hơn tư tưởng của một trong những tác giả được nhắc đến, bạn có thể đọc thêm về Stephen Covey.

Khi sách không đủ để giải quyết vấn đề

Có những khó khăn mà sách không thể giải quyết thay bạn. Nếu bạn đang chịu áp lực kéo dài, có mâu thuẫn với cấp trên hoặc cảm thấy công việc không phù hợp với mình, hãy tìm một người đi trước để trò chuyện. Một buổi cà phê với đàn anh, đàn chị đã có kinh nghiệm đôi khi hữu ích hơn cả một cuốn sách dày.

Cũng đừng đọc quá nhiều cuốn cùng lúc. Không ít bạn trẻ mua cả chồng sách kỹ năng rồi bỏ dở giữa chừng. Mỗi quý, bạn chỉ nên chọn một hoặc hai cuốn, đọc kỹ và thử áp dụng đến nơi đến chốn.

Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, hãy tự hỏi một câu đơn giản: trong tuần vừa rồi, điều gì ở công việc khiến mình mệt nhất? Câu trả lời thường chỉ ra kỹ năng bạn đang thiếu, và từ đó bạn dễ tìm được cuốn sách phù hợp.

Đừng quên chia sẻ với đồng nghiệp hoặc bạn bè những điều bạn học được. Khi phải nói lại một ý bằng lời của mình, bạn sẽ hiểu sâu hơn. Một nhóm đọc sách nhỏ, khoảng ba đến bốn người, gặp nhau mỗi tháng một lần là cách tốt để duy trì thói quen đọc và học thêm từ trải nghiệm của người khác.

Năm đầu đi làm là giai đoạn học hỏi nhiều nhất trong sự nghiệp. Một vài cuốn sách được chọn đúng, đọc chậm và thử làm theo sẽ mang lại giá trị nhiều hơn một giá sách đầy nhưng đọc dở dang.

Đọc trước, ghi chú kỹ rồi mới viết

Về chúng tôi

Mỗi bài trên Ebookstore đều nói rõ cuốn sách hợp với ai, độ tuổi gợi ý và những điểm cần cân nhắc trước khi chọn. Chúng tôi không bán sách và không nhận tiền để khen một cuốn sách.

Viết nhiều về

Đọc thêm

Cùng kệ sách

Bài khác trong cùng chuyên mục.

Xem tất cả