Sách tranh tự tập đọc là cầu nối giữa việc nghe người lớn kể và việc tự đọc chữ. Với bé mới vào lớp một, một cuốn sách ít chữ nhưng nhiều tranh thường dễ thành công hơn một truyện chữ dài. Dưới đây là cách chúng tôi nhìn nhận loại sách này.
Đặc điểm sách tranh tốt

Một cuốn sách tranh tốt không chỉ đẹp. Nó phải giúp bé hiểu câu chuyện ngay cả khi bé chưa đọc hết chữ.
Trước hết là lời văn. Câu ngắn, có nhịp, có lặp lại. Những cụm từ lặp giúp bé nhớ mặt chữ rất nhanh. Cuốn sách nên có vài từ mới mỗi trang, không nên có cả chục từ.
Tiếp theo là tranh. Tranh tốt kể thêm điều mà chữ không nói. Bé nhìn kỹ sẽ phát hiện một chi tiết nhỏ ở góc trang, và niềm vui tìm ra điều đó làm bé muốn đọc lại.
Cuối cùng là chất liệu. Giấy dày, mép bo tròn, in màu rõ. Với bé nhỏ, độ bền cũng là một tiêu chí vì sách sẽ bị lật, kéo, thậm chí nhai thử.
Review 5 đầu sách nổi bật

Chúng tôi không dùng điểm số. Mỗi cuốn dưới đây được nhận xét theo hai điều: bé thích ở đâu, và bố mẹ cần lưu ý gì. Tên có thể khác nhau tùy nhà xuất bản và bản dịch.
Con sâu háu đói của Eric Carle. Cuốn sách nổi tiếng với những trang đục lỗ, nơi chú sâu ăn qua từng loại quả. Bé thích đếm và sờ vào lỗ. Hạn chế là lượng chữ rất ít, nên hợp với bé 3-5 tuổi hơn.
Gấu nâu, gấu nâu, con thấy gì thế? của Bill Martin Jr. và Eric Carle. Lời lặp theo mẫu câu, rất hợp để bé tập đoán và đọc theo. Nhược điểm là mẫu câu giống nhau, bé lớn hơn sẽ thấy nhanh chán.
Chuyện của Miffy (Dick Bruna). Hình vẽ đơn giản, màu cơ bản, nét viền dày. Bé dễ nhận diện hình. Phù hợp cho bé mới làm quen sách tranh, còn bé đã đọc khá sẽ muốn nhiều cốt truyện hơn.
Truyện tranh ngắn về con vật trong nước. Nhiều nhà xuất bản Việt Nam có các bộ truyện tranh nhiều tập về gà, vịt, mèo, chó. Ưu điểm là bối cảnh quen thuộc với bé. Bạn nên chọn bản có chữ in rõ, không viết thể hoa mỹ.
Sách từ vựng có hình theo chủ đề. Mỗi trang một nhóm đồ vật như nhà bếp, sân chơi, sở thú. Bé vừa nhìn vừa gọi tên. Cuốn dạng này hợp để tra, không hợp để đọc liền mạch từ đầu đến cuối.
Cách đồng hành khi bé đọc

Hãy để bé cầm sách và tự lật trang. Việc đó giúp bé thấy cuốn sách là của mình.
Khi bé gặp chữ lạ, hãy hỏi bé nhìn tranh thấy gì. Nếu bé đoán gần đúng, hãy khen ý đoán rồi chỉ chữ cho bé. Cách này giúp bé học đọc bằng suy luận, không phải chỉ thuộc lòng.
Hãy đọc to một câu, rồi nhờ bé đọc câu kế tiếp. Chia việc đọc như một trò chơi luân phiên sẽ làm bé bớt áp lực.
Đừng ép bé đọc khi bé mệt. Mười phút vui còn hơn ba mươi phút miễn cưỡng. Nếu bé chán một cuốn, hãy cất đi, vài tuần sau thử lại. Khi bé đã quen, bạn có thể chuyển sang truyện chữ theo gợi ý ở bài top 10 sách thiếu nhi cho bé 6-8 tuổi.
Kết luận

Khi bé không mặn mà với sách

Có những bé mới đọc vài trang đã bỏ đi. Chúng tôi không vội kết luận bé không thích sách. Thường là bé chưa gặp đúng chủ đề, hoặc đang quá mệt sau một ngày học.
Hãy thử đổi thời điểm đọc. Nhiều gia đình chọn khoảng trước giờ ngủ vì bé đã thư giãn, không còn bận chơi. Hãy thử đổi không gian, chẳng hạn một góc đọc nhỏ có gối và đèn dịu. Hãy thử đổi thể loại, như từ truyện sang sách khoa học có nhiều hình.
Điều đáng tránh là so sánh bé với bạn cùng lớp. Mỗi bé có nhịp riêng. Một bé chậm đọc lúc sáu tuổi vẫn có thể trở thành người đọc say mê khi lên mười.
Một mẹo nhỏ khác là chọn sách tranh có nội dung gắn với sinh hoạt của bé. Bé thích xe cộ thì chọn sách về xe. Bé sợ bóng tối thì chọn truyện về đêm. Khi nội dung chạm vào điều bé quan tâm, bé tự muốn nhìn kỹ từng trang.
Đừng quên rằng bé có thể đọc cùng một cuốn nhiều lần, và mỗi lần bé chú ý một điều mới. Lần đầu bé nhìn hình, lần hai bé chỉ vào chữ, lần ba bé đọc thuộc cả câu. Đó là cách học rất tự nhiên mà người lớn nên tôn trọng.
Sách tranh không phải sách “dành cho bé nhỏ” theo nghĩa kém giá trị. Đây là giai đoạn xây nền cho thói quen đọc. Hãy chọn sách theo mức đọc thật của bé, như đã trình bày trong bài cách chọn sách theo độ tuổi. Bạn cũng có thể xem thêm tác giả tiêu biểu Eric Carle để hiểu vì sao tranh cắt dán của ông được yêu thích. Chuyên mục sách thiếu nhi còn nhiều gợi ý khác.







